Οι μαθητές της Α΄Τάξης του Πειραματικού Γενικού Λυκείου πραγματοποίησαν εκπαιδευτική επίσκεψη στην Αθήνα και τη Θεσσαλία, στο  πλαίσιο του Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών της Ιστορίας, των Μαθηματικών, των Φυσικών Επιστημών και της Φυσικής Αγωγής, από Τετάρτη 27-3-2024 μέχρι και Τρίτη 2-4-2024. Η εκδρομή περιλάμβανε τις παρακάτω επισκέψεις και δράσεις ανά ημέρα:

Πέμπτη 28-3-2024:

Οι μαθητές περιηγήθηκαν στο Θησείο και ατένισαν τον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Κατόπιν επισκέφτηκαν το μουσείο των Ηρακλειδών που στοχεύει στην ανάδειξη τομέων του αρχαιοελληνικού και βυζαντινού πολιτισμού που μέχρι πρόσφατα παρέμεναν εκτός των ενδιαφερόντων των κλασικών μελετών.  Ξεναγήθηκαν στις διάφορες εκθέσεις, ανακάλυψαν πώς αξιοποίησαν οι Αρχαίοι Έλληνες τις μαθηματικές αρχές και τους νόμους της Φυσικής προκειμένου να πετύχουν σημαντικά τεχνολογικά επιτεύγματα και να κατασκευάσουν διάφορες υποδομές, όπως ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, τα αποχετευτικά συστήματα των πόλεων, τεράστιους ναούς σε ιδανικές αναλογίες, κ.ά. Οι υπεύθυνοι του μουσείου έδωσαν λεπτομερείς πληροφορίες και έκαναν επίδειξη του τρόπου λειτουργίας των μηχανισμών μέσω προσομοίωσης. Οι παρουσιάσεις ήταν διαδραστικές, πράγμα που κινητοποίησε τους μαθητές στο έπακρον. Η επίσκεψη ολοκληρώθηκε με εκπαιδευτικό εργαστήριο σχετικά με τη λειτουργία του μηχανισμού των Αντικυθήρων.

Το απόγευμα επισκέφτηκαν το Βόλο που αποτέλεσε και το ορμητήριό τους. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και ομορφότερες ελληνικές πόλεις και ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια της χώρας. Χτισμένος στον μυχό του Παγασητικού κόλπου και σε απόσταση αναπνοής από το Πήλιο, συνδυάζει όλη τη γοητεία της θάλασσας με τη μυστηριακή ομορφιά του βουνού των Κενταύρων. Η όμορφη πόλη συνδέεται με την περίφημη Αργοναυτική Εκστρατεία, ένα από τα σημαντικότερα έπη του ελληνικού μυθολογικού κύκλου. Ο πλούτος της περιοχής και η μεγάλη της ιστορία αποτυπώνονται στην αρχιτεκτονική δομή της πόλης, που αποπνέει αυτοπεποίθηση και αρχοντιά. Τα πολλά αρχοντικά, τα δημόσια μέγαρα, τα μουσεία, οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις των αρχών του 20ού αιώνα και οι ιστορικές εκκλησίες, όπως εκείνες του Αγίου Νικολάου και των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, έκαναν την περιήγηση πραγματικά απολαυστική, ενώ ο πλούσιος μπουφές του εστιατορίου δίπλα στην προβλήτα, μας αποζημίωσε και μας έδωσε δυνάμεις για τη συνέχεια.

Παρασκευή 29-3-2024:

Τη δεύτερη μέρα οι μαθητές επισκέφτηκαν τα θεόρατα βράχια των Μετεώρων που δεσπόζουν επιβλητικά στην περιοχή της Καλαμπάκας μεταξύ των βουνών Κόζιακα και Αντιχασίων. Αυτό το μεγαλούργημα της φύσης αποκαλύπτει όλο του το μεγαλείο αιώνες τώρα, καθώς αποτελεί ένα μοναδικό σε ομορφιά γεωλογικό φαινόμενο κι ένα σημαντικό μνημείο της Ορθοδοξίας. Στη θέα των ιερών βράχων μαθητές και εκπαιδευτικοί έμειναν έκθαμβοι από την εντυπωσιακή μεγαλοπρέπεια αυτού του γιγαντιαίου πέτρινου συμπλέγματος. Δεν είναι τυχαίο που σήμερα τα Μετέωρα έχουν χαρακτηριστεί από τον ΟΗΕ Μνημείο Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Στη συνέχεια, πήγαν στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ή Μεγάλου Μετεώρου που ιδρύθηκε στα μέσα του 14ου αιώνα από τον όσιο Αθανάσιο τον Μετεωρίτη, πρώτο κτήτορα και οργανωτή του μοναστικού κοινοβίου, στον μεγαλύτερο βράχο που ονομάστηκε Πλατύς Λίθος. Μπαίνοντας στον ναό εντυπωσιάστηκαν από τις σημαντικές τοιχογραφίες της Μακεδονικής σχολής, και τις αξιόλογες τοιχογραφίες του Τζώρτζη, μαθητή του Θεοφάνη του Κρητός. Αργότερα, περιηγήθηκαν στα παρεκκλήσια και τα κτίσματα της Μονής, καθώς και στην πλούσια και αξιόλογη συλλογή χειρογράφων, εικόνων και ιερών κειμηλίων που υπάρχουν στη βιβλιοθήκη και το μουσείο της.

Σειρά είχε τώρα η πόλη της Καλαμπάκας που είναι κτισμένη στις ρίζες των βράχων των Μετεώρων και στην αριστερή όχθη του Πηνειού ποταμού. Μαθητές κι εκπαιδευτικοί έμαθαν πολλά για τη μακραίωνη ιστορία της που ξεκινά σχεδόν 3000 χρόνια πριν, καθώς δεν είναι λίγοι εκείνοι που τοποθετούν την Ομηρική πόλη Ιθώμη στην θέση της σημερινής Καλαμπάκας, κι απόλαυσαν τη βόλτα στην παλιά γραφική συνοικία με τους στενούς λιθόστρωτους δρόμους και τα παραδοσιακά σπίτια, μερικά από τα οποία είναι χτισμένα ακριβώς δίπλα στους βράχους.

Όσοι απορούσαν για τον τρόπο δημιουργίας αυτού του μοναδικού γεωλογικού φαινομένου πήραν τις απαντήσεις που ζητούσαν στο Κέντρο Ψηφιακής Προβολής της Ιστορίας και του Πολιτισμού της πόλης. Πρόκειται για ένα υπερσύγχρονο κέντρο που περιλαμβάνει μια αίθουσα τρισδιάστατων προβολών με δυναμικότητα 105 θέσεων, εξοπλισμένη με τελευταίας τεχνολογίας μηχανήματα (3D projector, ηχητικά 5.1 και ειδικά subwoofer χαμηλών συχνοτήτων). Oι επισκέπτες, φορώντας ειδικά γυαλιά, παρακολούθησαν τρισδιάστατες προβολές σχετικά με τη μυθολογία, τη δημιουργία του υπέροχου τοπίου των Μετεώρων και τους ιερούς βράχους όπως είναι σήμερα. Αυτά τα ντοκιμαντέρ της Περιφέρειας και του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας περιέγραψαν πολύ παραστατικά μείζονα ιστορικά και γεωλογικά φαινόμενα της περιοχής τα οποία αποτυπώθηκαν στη μνήμη των παιδιών.

Επόμενος σταθμός ήταν τα Τρίκαλα, η μικρή “Ευρώπη” στην καρδιά της Θεσσαλίας. Η σημερινή, ευρωπαϊκή και περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένη, πρώτη ψηφιακή πόλη της Ελλάδας με τη μακραίωνη ιστορία, η πατρίδα του εμβληματικού γιατρού της αρχαιότητας, Ασκληπιού, περίμενε τους επισκέπτες να ανακαλύψουν το μεγάλο αριθμό των πολιτιστικών της θησαυρών. Η πανοραμική θέα από το Φρούριο, ένα επιβλητικό μεσαιωνικό κτίσμα, το Ρολόι, πεισματικά «ανυπόταχτο» στις διαδοχικές καταστροφές που το έπληξαν στο πέρασμα των αιώνων, οι περίτεχνοι αρχιτεκτονικοί ρυθμοί των φημισμένων αρχοντικών αλλά και οι παλαιότερες εκκλησίες τους αποζημίωσαν για την κούραση. Πέραν τούτων, τους κατέπληξε ο συνδιασμός φύσης και αστικού τοπίου στην πεζοδρομημένη Γέφυρα του Ληθαίου ποταμού που αποτελεί σημείο αναφοράς στην πόλη.

Σάββατο  30-3-2024:

Την τρίτη μέρα μαθητές κι εκπαιδευτικοί εξερεύνησαν το γραφικό Πήλιο, βουνό στο Νομό Μαγνησίας δίπλα στην πόλη του Βόλου, με ύψος 1.624 μέτρα, που κατά την Ελληνική μυθολογία ήταν η θερινή κατοικία των θεών και πατρίδα των Κενταύρων. Είναι κατάφυτο από δάση με πανύψηλες οξιές, βελανιδιές, πλατάνια, αγριοκαστανιές, πεύκα και έλατα, κι έχει αξιόλογες πηγές και μεγάλες ρεματιές.

Το πρωινό οδοιπορικό περιλάμβανε επίσκεψη στις Μηλιές, ένα αρχοντοχώρι πάντα δημοφιλές για τους λάτρεις του βουνού. Το χωριό αποπνέει μια πνευματική καλλιέργεια. Κι αυτό γιατί είναι η  πατρίδα του λόγιου Άνθιμου Γαζή και διαθέτει την περίφημη βιβλιοθήκη των Μηλέων με  σπάνιο ιστορικό υλικό της Ελληνικής Επανάστασης, το Λαογραφικό Μουσείο αλλά και την εκκλησία των Παμμεγίστων Ταξιαρχών η οποία χτίστηκε επί Τουρκοκράτιας, σε περίοδο κατά την οποία ο Χριστιανισμός είχε απαγορευτεί. Τα πανέμορφα καλντερίμια, ο ιστορικός Σταθμός του τραίνου και το μικρό Μουσείο Αναμνήσεων που υπάρχει στο κτίριό του συμπληρώνουν τον κατάλογο των αξιοθέατων του χωριού.   

Το οδοιπορικό συνεχίστηκε το απόγευμα με επίσκεψη στα πανέμορφα χωριά Μακρινίτσα και Πορταριά. Η μοναδική θέα από τη Μακρυνίτσα έκοψε στους περιηγητές την ανάσα. Επιπλέον, τους γοήτευσε η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική της. Στην κεντρική πλατεία, ο Ναός του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στέκει στολισμένος με μαρμάρινα ανάγλυφα κομψοτεχνήματα, ενώ δίπλα στο ναό η μαρμάρινη κρήνη με τις 4 λεοντοκεφαλές και το τεράστιο κούφιο πλατάνι μπορούν να ταξιδέψουν κάποιον στο παρελθόν. Το στενό καλντερίμι που περνά πίσω από το ναό οδηγεί στο Καφενείο του Θεόφιλου, ένα μέρος που δε χρειάζεται ούτε ίχνος διακόσμησης μιας και στο εσωτερικό του έχει ίσως την καλύτερη δυνατή, μια ολόκληρη τοιχογραφία του λαϊκού ζωγράφου που έζησε στο Πήλιο, αφήνοντας τα εικαστικά του αποτυπώματα σε σπίτια, καφενεία και οπουδήποτε είχε την ευκαιρία να «μιλήσει» στη γλώσσα της ζωγραφικής. Η περιήγηση ολοκληρώθηκε με επίσκεψη στο Σύγχρονο Βυζαντινό Μουσείο  το οποίο περιέχει εκκλησιαστικά κειμήλια της περιοχής.

Η Πορταριά, η αλλιώς «πόρτα» του Πηλίου, που ακολούθησε ήταν εξίσου μαγευτική. Είναι ένα από τα πιο διάσημα χωριά της περιοχής και σίγουρα αξίζει να την επισκεφθεί κανείς. Πρώτα, η ομάδα πέρασε από το εκκλησάκι της Παναγίας Πορταρέας που φαίνεται ότι έδωσε και το όνομά της στο χωριό. Ύστερα, βρέθηκε στην πλατεία με τις μεγάλες ορτανσίες και τα πανύψηλα, αιωνόβια πλατάνια. Εξερευνώντας περαιτέρω την περιοχή ανακάλυψε πηγές, ρεματιές, ποταμάκια με κρυστάλλινα νερά και ξύλινα, μικρά γεφυράκια που αποτυπώθηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη της.

Κυριακή  31-3-2024:

Η Κυριακή επιφύλασε στην ομάδα άλλη μία έκπληξη αφού επισκέφτηκε τη Λίμνη Πλαστήρα, ένα τεχνητό παράδεισο για κάθε εποχή του χρόνου! Γνωστή και ως «Μικρή Ελβετία», η λίμνη περιβάλλεται από ένα ειδυλλιακό τοπίο ασύγκριτης φυσικής ομορφιάς που κερδίζει με την πρώτη κιόλας ματιά τις εντυπώσεις. Ονειρική από κάθε άποψη, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες τεχνητές λίμνες της χώρας μας. Δημιουργήθηκε στην τοποθεσία όπου κατά την αρχαιότητα ο ποταμός Ταυρωπός κυλούσε τα νερά του για να συναντήσει στα νότια τον Αχελώο. Πρόκειται για ένα φυσικό θαύμα που οφείλει την ύπαρξή του στο εμπνευσμένο όραμα του στρατηγού Νικολάου Πλαστήρα, από όπου δικαιωματικά πήρε η λίμνη το όνομά της, τη δημιουργία δηλαδή ενός εντυπωσιακού φράγματος που έδωσε με τη σειρά του νέα πνοή στη γύρω περιοχή. Εδώ, στο στολίδι των Αγράφων, οι 4 εποχές του χρόνου φορούν τα καλά τους και ζωντανεύουν αυτούσιες, προσφέροντας στους επισκέπτες όσα ονειρεύτηκαν και πολλά περισσότερα … Αλπικές βουνοκορφές, άλλοτε χιονισμένες και άλλοτε καταπράσινες, στεφανώνουν το μεγαλείο της∙ ορμητικοί χείμαρροι φλερτάρουν με τις δαντελωτές της όχθες∙ πολυσχιδή φιόρδ και ένα κατάφυτο νησάκι καθρεφτίζουν τον ελατίσιο μανδύα τους στα γαλαζοπράσινα νερά. Γύρω-γύρω αρκετά χωριουδάκια, άλλα παραλίμνια και άλλα ορεινά, με ειδυλλιακή θέα προς την λίμνη, συμπληρώνουν ένα σκηνικό κινηματογραφικών προδιαγραφών!

Συνηθίζουμε να λέμε για την τύχη που έχουμε να ζούμε σε μια πανέμορφη χώρα, προικισμένη από τη φύση. Η Λίμνη Πλαστήρα, το στολίδι της Θεσσαλίας, είναι μια εξαίρεση σ’ αυτό. Όχι ότι δεν είναι ένας πανέμορφος τόπος με πανέμορφη φύση, φυσικά είναι. Αλλά είναι ένας τόπος που δημιουργήθηκε με ανθρώπινη παρέμβαση, μία από τις σπάνιες περιπτώσεις που το ανθρώπινο χέρι συνεργεί στη δημιουργία ενός φυσικού περιβάλλοντος απαράμιλλης ομορφιάς.

Το Φράγμα του Ταυρωπού ή Μέγδοβα, όπως αλλιώς ονομάζεται το ποτάμι, που σχηματίζει αυτό το στολίδι, ολοκληρώθηκε το 1959. Έχει μήκος 220 μ. Συγκράτησε τα νερά του ποταμού, τα οποία κάλυψαν το οροπέδιο της Νεβρόπολης και δημιούργησαν τη λίμνη. Τα νερά της λίμνης τροφοδοτούν τον υδροηλεκτρικό σταθμό της ΔΕΗ, αρδεύουν τον Θεσσαλικό κάμπο και υδροδοτούν την πόλη μαζί με 38 κωμοπόλεις και χωριά του νομού, και της ευρύτερης περιφέρειας της Θεσσαλίας.

Το απόγευμα μαθητές και εκπαιδευτικοί βρέθηκαν στη Λάρισα, της οποίας η ιστορία χάνεται στα βάθη των αιώνων. Αυτό μαρτυρεί το όνομά της που είναι προελληνικό πελασγικής προέλευσης,  ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένο στον ελλαδικό χώρο και σημαίνει ισχυρά οχυρωμένος λόφος ή ακρόπολη. Την προσοχή τους προσέλκυσε ο μεγάλος αριθμός σημαντικών μνημείων της αρχαιότητας, της βυζαντινής και της οθωμανικής περιόδου που βρίσκονται στο ιστορικό κέντρο που εκτείνεται από το λόφο του Φρουρίου έως και την κεντρική πλατεία κι από την πλατεία Λαού μέχρι το ποτάμι. Ο λόφος του Φρουρίου είναι ο χώρος στον οποίο έχουν βρεθεί οι πρώτες ενδείξεις κατοίκησης της πόλης από τη νεολιθική ακόμα περίοδο κι εκείνος που αποτέλεσε την αρχαία ακρόπολη της πόλης. Κατά τη βυζαντινή περίοδο ήταν το θρησκευτικό κέντρο και κατά την οθωμανική, το εμπορικό και αμυντικό. Η περιήγησή της στα μνημεία που σώζονται σήμερα, όπως το αρχαίο θέατρο, η τρίκλιτη παλαιοχριστιανική βασιλική, το παλαιοχριστιανικό λουτρό, ο μεσοβυζαντινός ναός, και το Μπεζεστένι, άφησε άριστες εντυπώσεις.

Δευτέρα 1-4-2024:

Και ήρθε η ημέρα της επιστροφής από την οποία, όμως, δεν θα μπορούσε να λείπει η στάση στη Χαλκίδα, την πρωτεύουσα της Εύβοιας, του δεύτερου μεγαλύτερου νησιού της Ελλάδας, μια πόλη θαλασσινή με δύο γέφυρες και το μοναδικό φαινόμενο της παλίρροιας στον πορθμό του Ευρύπου. Καθώς η ομάδα πλησίαζε τη Χαλκίδα, ατένισε τη νέα καλωδιωτή κρεμαστή γέφυρα, ενώ, λίγο πιο πέρα, στην παλιά γέφυρα, κρυβόταν η πραγματική μαγεία: τα «τρελά νερά» του Ευβοϊκού κόλπου, που αναδεύονται, φουσκώνουν και αλλάζουν κατεύθυνση κάθε λίγες ώρες. Ένα μοναδικό φαινόμενο παγκοσμίως. Το θαλάσσιο ρεύμα ανανεώνεται συνεχώς, σαν το ρεύμα των επισκεπτών της. Φιλόξενη και ζωντανή, προσκάλεσε μαθητές και εκπαιδευτικούς σε μια χαλαρή παραλιακή βόλτα αποκαλύπτοντας  κι άλλους κρυμμένους θησαυρούς της, όπως το κάστρο της Κανήθου ή αλλιώς του Καράμπαμπα στον κατάφυτο λόφο της Φούρκας, το αρχαιολογικό μουσείο, τα ιστορικά κτήριακαι τα 11 τζαμιά.

Ως επίλογος:

Αυτή η εκπαιδευτική εκδρομή είχε πολλαπλά οφέλη για τους μαθητές της Α΄Τάξης. Κι αυτό γιατί είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τόπους σημαντικού περιβαλλοντικού, ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, να μάθουν να συνεργάζονται και να λειτουργούν ως ομάδα, να κοινωνικοποιηθούν και ν’ αλληλεπιδράσουν με διάφορους τρόπους. Έτσι, αποδεικνύεται για μια ακόμη φορά ότι η άτυπη βιωματική μάθηση μπορεί να συμπληρώσει κάλλιστα την τυπική εκπαίδευση και οι δυο μαζί ν’ αποτελέσουν το εφαλτήριο για την προσωπική εξέλιξη κάθε μαθητή.

Οι συνοδοί εκπαιδευτικοί:
Καρινιωτάκη Μαρία, καθηγήτρια Μαθηματικών
Μαρινάκης Γιάννη, καθηγητής Φυσικής Αγωγής
Παπαδάκης Μανόλης, καθηγητής Πληροφορικής, αρχηγός της εκδρομής
Σταγάκης Μανόλης, καθηγητής Φυσικής Αγωγής
Φτακλα Ελεάνα, καθηγήτρια Γαλλικής Φιλολογίας
Χόμπη Αμαλία,, καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας