2025-26 Erasmus+ Once upon a time…. Storytelling from Homer to A.I. Γενικά Νέα ΕυρωπαΙκά Προγράμματα

Κάτω από τη σκιά της Αίτνας: Δίνοντας φωνή στις ιστορίες που μας ενώνουν

Μια ιδιαίτερη εκπαιδευτική εμπειρία βίωσαν οι καθηγήτριες του Πειραματικού ΓΕ.Λ. Ρεθύμνου Π.Κ. που ταξίδεψαν από τις 9 έως τις 13 Μαρτίου 2026 στην Κατάνια της Σικελίας, στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus “Once upon a time: from Homer to Artificial Intelligence” φιλοξενούμενες του σχολείου I.I.S. Marconi Mangano σε δραστηριότητα παρακολούθησης εργασίας (Job Shadowing).

Η Κατάνια, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σικελίας, διαμορφώθηκε από τη λάβα του ηφαιστείου και ξαναγεννήθηκε μετά από τον καταστροφικό σεισμό του 1693. Η ελληνορωμαϊκή κληρονομιά,  η μπαρόκ αρχιτεκτονική των κτιρίων, που χτίστηκαν από ηφαιστειακή πέτρα, αλλά και η νεανική ενέργεια της πόλης πρόσφεραν μια ιδιαίτερη εμπειρία. Η καρδιά της παλιάς πόλης, η Piazza del Duomo, με το μαύρο -από ηφαιστειακή πέτρα- γλυπτό ενός ελέφαντα να κουβαλά στην πλάτη του έναν οβελίσκο, ο καθεδρικός ναός Duomο di Sant’ Agata, αλλά και η Αίτνα που φαίνεται στο βάθος, δημιουργούν ένα υποβλητικό σκηνικό.

Κατά την πρώτη μέρα της επίσκεψης (9/3/2026) έγινε ξενάγηση στην πόλη της Κατάνιας από τους/τις μαθητές/τριες του σχολείου υποδοχής. Η σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη ζωή της πόλης μέσα από τις προφορικές αφηγήσεις λειτούργησε ως βιωματική μεταφορά γνώσης: οι μαθητές/τριες δεν παρέθεσαν απλώς χρονολογίες, αλλά «έντυσαν» τα μνημεία με ιστορίες, μετατρέποντας τον δημόσιο χώρο σε ένα ανοιχτό βιβλίο.

Σημεία – σταθμοί της περιήγησης ήταν η Piazza Stesicoro (πλατεία Στησιχόρου) μια από τις κεντρικότερες και πιο ιστορικές πλατείες στην Κατάνια, το μισοβυθισμένο Ρωμαϊκό Αμφιθέατρο του 2ου αιώνα μ.Χ., η Οδός των Σταυροφόρων, η μπαρόκ εκκλησία Sant’ Agata alla Fornace, αφιερωμένη στην προστάτιδα της πόλης, Αγία Αγάθη, το γλυπτό του κορυφαίου συνθέτη της όπερας Vincenzo Bellini, το ομώνυμο Πάρκο και ο Βοτανικός κήπος. Μετά το τέλος της περιήγησης το πρόγραμμα προέβλεπε την παρακολούθηση της παράστασης “Dr. Jekyll and Mr. Hyde – A Cursed Musical” σε θέατρο της πόλης. Η παράσταση απευθύνεται και σε σχολικές μονάδες και αποτελεί ένα ισχυρό εκπαιδευτικό εργαλείο για τους/τις μαθητές/τριες, καθώς πραγματεύεται ανθρώπινα και κοινωνικά ζητήματα.

Την επόμενη μέρα (10/3/2026) οι δραστηριότητες συνεχίστηκαν στο σχολείο I.I.S. Marconi – Mangano, με το πρόγραμμα να ξεκινά με δραστηριότητες γνωριμίας και εξοικείωσης (ice breaking activities) με τους υπόλοιπους εταίρους από την Ισπανία, την Τουρκία και τη Γερμανία. Στη συνέχεια έγινε ενημέρωση για το εκπαιδευτικό σύστημα και τις μεθόδους συμπερίληψης που εφαρμόζονται στο σχολείο. Έγινε, επίσης, ανταλλαγή ιδεών και παρακολούθηση καλών πρακτικών για την ενσωμάτωση μαθητών/τριών με ιδιαιτερότητες και την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαιδευτική διαδικασία. Οι καθηγήτριες, τέλος, παρακολούθησαν μαθήματα ιστορίας τέχνης, λατινικών και λογοτεχνίας και εξοικειωθήκαν με νέες πρακτικές ενεργοποίησης και συμμετοχής των μαθητών/τριών κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας.

Την Τετάρτη 11/03/2026 το σχολείο υποδοχής προγραμμάτισε επίσκεψη στις πόλεις Modica και Scicli, μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO. Και οι δύο αυτές πόλεις αποκαλύπτουν πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να αποτελέσει μια πανίσχυρη αφήγηση και το πώς οι κοινωνίες «ξαναγράφουν» την ιστορία τους μετά από καταστροφές. Το σικελικό μπαρόκ, με τις περίτεχνες προσόψεις και τα επιβλητικά καμπαναριά, αποτυπώνει την ιστορία της ανθεκτικότητας μιας ολόκληρης κοινωνίας που αναγεννήθηκε μέσα από τις στάχτες του μεγάλου σεισμού. Στη Modica, η «αφήγηση» πέρασε και στις αισθήσεις, μέσα από την παραδοσιακή παρασκευή της περίφημης σοκολάτας της που είναι παγκοσμίως μοναδική λόγω της ψυχρής κατεργασίας της (cold-working process), μια αρχαία τεχνική που έφεραν οι Ισπανοί από τους Αζτέκους. Στο παλαιότερο εργοστάσιο σοκολάτας στη Σικελία (από το 1880), το Antica Dolceria Bonajuto, οι υπάλληλοι εξήγησαν την ιστορία και τη διαδικασία παραγωγής.

Η Πέμπτη 12/03/2026 ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα ημέρα καθώς έγινε επίσκεψη στην Αίτνα, το ψηλότερο ενεργό ηφαίστειο της Ευρώπης, μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς λόγω της γεωλογικής και επιστημονικής της σημασίας. Η εμπειρία της πεζοπορίας στους κρατήρες της κορυφής και οι ιστορίες των ανθρώπων που ζουν στις παρυφές της, άρρηκτα δεμένες με την ιστορία του ηφαιστείου, διδάσκουν τον σεβασμό στο περιβάλλον και την αλληλεγγύη μπροστά στη δύναμη της φύσης. Επόμενος σταθμός ήταν η Ταορμίνα, το ελληνικό Ταυρομένιον. Το κορυφαίο αξιοθέατο της πόλης είναι το περίφημο Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο (Teatro Greco) που χρονολογείται από τον 3ο π.Χ. αιώνα και που παραμένει ακόμα και στις μέρες μας εντυπωσιακό, καθώς οδηγεί τον επισκέπτη στη συνειδητοποίηση ότι η πολιτισμική κληρονομιά δεν είναι ένα στατικό απολίθωμα, αλλά μια διαρκής συνομιλία του παρελθόντος με το παρόν.

Την τελευταία μέρα (Παρασκευή 13/03/2026) στο σχολείο υποδοχής ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα με την αποτίμηση της όλης εμπειρίας, τη συζήτηση των αποτελεσμάτων της κινητικότητας και την αποχαιρετιστήρια τελετή, όπου δόθηκαν οι βεβαιώσεις συμμετοχής.

Οι αφηγήσεις ιστοριών είναι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι οικειοποιούνται το παρελθόν τους, για να χτίσουν το μέλλον τους. Από τους/τις μαθητές/τριες-ξεναγούς που εμφύσησαν ζωή στις πέτρες του ρωμαϊκού αμφιθεάτρου, μέχρι την ανθεκτικότητα που διηγείται το μπαρόκ της Modica και τους μύθους της Αίτνας, επιβεβαιώθηκε ότι οι ιστορίες είναι το συνεκτικό υλικό της κοινωνίας μας. Όποιος αφηγείται την κληρονομιά του, παύει να είναι θεατής της ιστορίας και γίνεται ενεργός πολίτης, ικανός να χωρέσει στην αφήγησή του κάθε “άλλο”, προάγοντας μια ουσιαστική και δίκαιη συμπερίληψη.

Εκπαιδευτικοί που μετακινήθηκαν: Μανιουδάκη Μαρία, Μπεϊκάκη Κασσάνδρα, Πολάκη Μαρία

Για το Πειραματικό Λύκειο

Η Υπεύθυνη επικοινωνίας του Προγράμματος

Μπεϊκάκη Κασσάνδρα